Dom opieki dla małżeństwa – jak zamieszkać razem w DPS lub prywatnym domu opieki

Małżonkowie mogą zamieszkać razem zarówno w domu pomocy społecznej (DPS), jak i w prywatnym domu opieki. Ustawa przewiduje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach małżonków można skierować do jednego DPS, nawet jeśli każde kwalifikuje się do innego typu domu – np. mąż do domu dla osób przewlekle somatycznie chorych, a żona do domu dla osób psychicznie chorych. Dotyczy to także sytuacji, gdy jedno z małżonków już mieszka w DPS. W prywatnym domu opieki wspólny pokój zależy od umowy i wolnych miejsc. Za pobyt każdy z małżonków płaci osobno.

Wspólny pobyt w DPS

Kiedy można: gdy oboje małżonkowie spełniają warunki skierowania do DPS (potrzebują całodobowej opieki, a pomoc w domu nie wystarcza). Ta sama zasada dotyczy rodzica z dorosłym dzieckiem.

Różne potrzeby: jeśli każde z małżonków kwalifikuje się do innego typu DPS, gmina może skierować oboje do jednego domu. Przy wyborze domu bierze się pod uwagę, żeby osoba wymagająca bardziej specjalistycznej opieki ją otrzymała.

Gdy jedno już mieszka w DPS: drugie z małżonków może zostać skierowane do tego samego domu.

Jak to załatwić:

1. Złóżcie wnioski o skierowanie do DPS w ośrodku pomocy społecznej – każdy osobno – i zaznaczcie, że chcecie zamieszkać razem.
2. Pracownik socjalny przeprowadzi wywiad u was obojga.
3. Gmina wydaje decyzje o skierowaniu – wskażcie dom, w którym są miejsca dla dwojga.
4. Zapytaj dyrekcję o pokój dwuosobowy dla małżonków.

Zobacz wniosek o DPS i kolejka do DPS.

Szukasz placówki w swojej okolicy? Sprawdź domy opieki, DPS i ZOL – z adresem i telefonem.

Wspólny pokój w prywatnym domu opieki

Prywatne domy opieki mogą mieć pokoje dwuosobowe – zapytaj, czy przyjmują pary. Pokoje mogą być najwyżej trzyosobowe, a dwuosobowy musi mieć co najmniej 6 m² na osobę (tolerancja 5%). Przed podpisaniem umowy zapytaj:

• czy dom ma wolny pokój dwuosobowy dla pary i czy będzie on tylko wasz,
• co się stanie, gdy stan jednego z małżonków się pogorszy – czy zostaniecie razem, czy trzeba będzie zmienić pokój albo placówkę,
• jaka jest cena za dwie osoby i czy jest zniżka dla pary,
• co po śmierci jednego z małżonków – czy drugie może zostać w tym samym pokoju i za jaką cenę.

Zobacz jak wybrać dom opieki i umowa z domem opieki.

Ile kosztuje pobyt dwojga

DPS – każde z małżonków płaci do 70% swojego dochodu. Gdy mąż i żona mają osobne emerytury, każda opłata jest liczona od dochodu tej osoby. Resztę pokrywają dzieci (gdy ich dochód przekracza próg) i gmina. Zobacz ile kosztuje DPS.

Prywatny dom opieki – cena za każdą osobę według umowy. Pobyt dwojga to zwykle niemal podwójny koszt, choć niektóre domy dają zniżkę dla par.

ZOL – każde z małżonków płaci za pobyt najwyżej 70% swojego dochodu, a wspólny pokój zależy od organizacji zakładu.

Przykład: Państwo Henryka i Zbigniew są małżeństwem od 58 lat. Pan Zbigniew ma zaawansowaną chorobę Parkinsona, a pani Henryka – demencję. Każde z nich kwalifikuje się do innego typu DPS. Gmina skierowała oboje do jednego domu, w którym jest oddział dla osób przewlekle somatycznie chorych i opieka nad osobami z otępieniem. Zamieszkali w pokoju dwuosobowym. Każde płaci 70% swojej emerytury, resztę dopłaca gmina.

Gdy tylko jedno z małżonków potrzebuje opieki

Czasem tylko jedna osoba potrzebuje domu opieki, a druga radzi sobie sama. Wtedy:

• zdrowszy małżonek może zamieszkać w prywatnym domu opieki na własny koszt, jeśli dom się na to zgodzi,
• albo wybrać dom opieki blisko mieszkania, żeby odwiedzać współmałżonka codziennie,
• warto rozważyć dzienny dom seniora dla zdrowszego małżonka – blisko domu opieki.

Rozstanie po latach wspólnego życia bywa bolesne – o emocjach tej decyzji piszemy w artykule poczucie winy po oddaniu rodzica do domu opieki.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o pomocy społecznej, art. 54, 54a, 61 i 68 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 639)

Stan prawny na 30 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny – w sprawach indywidualnych rozstrzyga ośrodek pomocy społecznej, placówka albo prawnik.