Rezygnacja z pracy dla opieki nad rodzicem

Jeśli rezygnujesz z pracy, by opiekować się dorosłym rodzicem, nie dostaniesz dziś nowego świadczenia pielęgnacyjnego – od 2024 r. przysługuje ono opiekunom dzieci do 18. roku życia. Możesz jednak zadbać o przyszłą emeryturę: ośrodek pomocy społecznej (OPS) może opłacać za Ciebie składki emerytalne i rentowe, jeśli dochód w Twojej rodzinie nie przekracza 1 234,50 zł na osobę. Ubezpieczenie zdrowotne musisz załatwić osobno, np. przez małżonka. Zanim złożysz wypowiedzenie, sprawdź też urlop bezpłatny, pracę zdalną i świadczenie wspierające, o które może wystąpić sam rodzic.

Czy dostanę świadczenie pielęgnacyjne?

Przy opiece nad dorosłym rodzicem – nie. Od 1 stycznia 2024 r. nowe świadczenie pielęgnacyjne (3 386 zł miesięcznie w 2026 r.) przysługuje opiekunom osób do 18. roku życia z orzeczeniem. Kto dostał je na dawnych zasadach, do końca 2023 r., zachowuje je. Za takie osoby gmina opłaca składki emerytalne i rentowe oraz zdrowotną.

Zamiast tego rodzic może sam wystąpić o świadczenie wspierające. Najpierw potrzebna jest decyzja wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności o poziomie potrzeby wsparcia – co najmniej 70 punktów. Świadczenie wynosi od 792 zł do 4 353 zł miesięcznie i wypłaca je ZUS. To pieniądze seniora – może z nich na przykład opłacić opiekę. Nie przysługuje, gdy senior mieszka w DPS, ZOL albo w prywatnym domu opieki. Zobacz świadczenie wspierające i świadczenie pielęgnacyjne.

Składki emerytalne z OPS – kto może je dostać

Ośrodek pomocy społecznej opłaca składki emerytalne i rentowe za osobę, która zrezygnowała z zatrudnienia albo jest na urlopie bezpłatnym, bo musi bezpośrednio i osobiście opiekować się:

długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny, albo
matką, ojcem lub rodzeństwem, z którymi nie mieszka – także teściową lub teściem.

Warunki:

Warunek	Szczegóły
Dochód	na osobę w Twojej rodzinie nie więcej niż 150% kryterium, czyli 1 234,50 zł
Brak innego ubezpieczenia	nie podlegasz obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innego tytułu i nie masz emerytury ani renty
Zaświadczenie lekarza	lekarz NFZ (np. rodzinny) stwierdza, że opieka jest konieczna; zaświadczenie nie starsze niż 14 dni w dniu wniosku
Staż	nie dostaniesz składek, jeśli w dniu wniosku masz ukończone 50 lat i mniej niż 10 lat okresów ubezpieczenia albo masz już 20 lat (kobieta) lub 25 lat (mężczyzna)

OPS opłaca składki od kwoty kryterium dochodowego (823 zł), więc lata opieki niewiele podniosą przyszłą emeryturę – ale się do niej liczą. Składki są opłacane przez czas opieki, najdłużej do uzyskania 20 lat (kobiety) albo 25 lat (mężczyźni) okresów ubezpieczenia. Wniosek złóż w ośrodku pomocy społecznej albo centrum usług społecznych w swojej gminie.

Uwaga: w tej sytuacji OPS nie opłaca składki zdrowotnej.

Opieka w domu przestaje wystarczać? Sprawdź placówki w swojej okolicy – także na krótki pobyt.

Jak zachować ubezpieczenie zdrowotne

Po odejściu z pracy ubezpieczenie zdrowotne nie przechodzi samo. Możliwości:

przez małżonka – jeśli Twój mąż lub żona pracuje albo ma emeryturę, może zgłosić Cię jako członka rodziny,
dobrowolne ubezpieczenie w NFZ – umowa z oddziałem NFZ i comiesięczna składka,
praca na część etatu albo umowę zlecenia – wtedy składkę zdrowotną płaci się od tej umowy.

Gdy nie spełniasz warunków do składek z OPS, możesz dobrowolnie przystąpić do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w ZUS. Składkę liczy się wtedy co najmniej od minimalnego wynagrodzenia (4 806 zł w 2026 r.), więc to spory wydatek.

Zanim złożysz wypowiedzenie – sprawdź

elastyczna organizacja pracy – możesz złożyć wniosek o pracę zdalną, inne godziny albo mniejszy etat,
urlop opiekuńczy – 5 dni w roku, bezpłatny; zobacz urlop opiekuńczy,
zwolnienie z powodu siły wyższej – 2 dni albo 16 godzin w roku, płatne połowę,
zasiłek opiekuńczy z ZUS – do 14 dni w roku, 80% podstawy, gdy chory członek rodziny mieszka z Tobą,
urlop bezpłatny – za zgodą pracodawcy; w tym czasie także możesz wystąpić do OPS o składki.

Pomoc, dzięki której nie musisz rezygnować z pracy

usługi opiekuńcze z OPS – opiekunka na kilka godzin dziennie; zobacz usługi opiekuńcze z MOPS,
bon senioralny dla osób 65+ – zobacz bon senioralny,
opieka wytchnieniowa – kilka godzin lub dni odpoczynku dla opiekuna; zobacz opieka wytchnieniowa,
dzienny dom seniora – zobacz dzienny dom seniora,
opiekunka albo dom opieki – zobacz opiekunka z agencji czy na umowę i opiekunka czy dom opieki.

Opieka przez całą dobę bardzo obciąża. Zadbaj też o siebie – zobacz wypalenie opiekuna.

Przykład: Pan Tomasz, 47 lat, przepracował 22 lata. Jego mama po udarze potrzebuje pomocy przez większą część dnia i mieszka sama dwie ulice dalej. Pan Tomasz złożył wypowiedzenie, a w OPS – wniosek z zaświadczeniem od lekarza rodzinnego mamy. Żona zarabia 3 600 zł na rękę, w domu mieszka też uczący się syn, więc dochód na osobę wynosi 1 200 zł – mieści się w progu 1 234,50 zł. OPS opłaca składki emerytalne i rentowe – najdłużej przez 3 lata, do osiągnięcia 25 lat ubezpieczenia. Do ubezpieczenia zdrowotnego zgłosiła go żona.

Ten artykuł opisuje ogólne zasady. O składkach decyduje OPS, okresy ubezpieczenia potwierdzi ZUS, a w sprawach spornych pomoże punkt nieodpłatnej pomocy prawnej.

Podstawa prawna i źródła

Stan prawny na 30 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny – w sprawach indywidualnych rozstrzyga ośrodek pomocy społecznej, placówka albo prawnik.

Gdy opieka w domu przestaje wystarczać

Sprawdź domy opieki, DPS i ZOL w swojej okolicy – także na pobyt krótkoterminowy, gdy opiekun potrzebuje odpoczynku. Wpisz miejscowość albo województwo.

W pobliżu mnie

Przeczytaj też: Kiedy dom opieki – 10 sygnałów · Opiekunka czy dom opieki

Rezygnacja z pracy, by opiekować się rodzicem – składki, ZUS i ubezpieczenie zdrowotne