Emeryt z orzeczeniem o niepełnosprawności (dowolnego stopnia) może dostać pieniądze z PFRON – przez powiatowe centrum pomocy rodzinie (PCPR) albo miejski ośrodek w mieście na prawach powiatu. Najważniejsze dla seniorów: likwidacja barier w mieszkaniu (np. łazienka bez progu, poręcze, podjazd) – do 95% kosztów, sprzęt rehabilitacyjny do ćwiczeń w domu – do 80%, dopłata do wyrobów medycznych z NFZ (np. wózka, aparatu słuchowego) i turnus rehabilitacyjny. Przy sprzęcie, wyrobach medycznych i turnusie obowiązuje kryterium dochodu. Najważniejsza zasada: nie kupuj i nie zaczynaj remontu przed podpisaniem umowy – PFRON nie zwraca wydatków poniesionych wcześniej.
Na co dostaniesz dofinansowanie – w skrócie
| Cel | Ile | Dochód | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Bariery architektoniczne (łazienka, podjazd, drzwi) | do 95% kosztów, maks. 15-krotność przeciętnego wynagrodzenia | bez progu w przepisie, liczy się potrzeba | osoba z trudnościami w poruszaniu się; właściciel lub za zgodą właściciela |
| Bariery w komunikowaniu się i techniczne | do 95% | jw. | raz na 3 lata na ten sam cel |
| Sprzęt rehabilitacyjny do domu | do 80%, maks. 5-krotność przeciętnego wynagrodzenia | do 50% przeciętnego wynagrodzenia na osobę, samotnie do 65% | do rehabilitacji w warunkach domowych |
| Wyroby medyczne na zlecenie NFZ (dopłata) | do 100% udziału własnego w limicie NFZ | jw. | np. wózek, aparat słuchowy, materac |
| Turnus rehabilitacyjny | 30% przeciętnego wynagrodzenia (znaczny), 27% (umiarkowany), 25% (lekki) | jw. | wniosek lekarza o skierowanie |
Dochód liczy się za kwartał przed złożeniem wniosku.
Przystosowanie mieszkania – bariery
Z dofinansowania na likwidację barier architektonicznych skorzysta osoba z niepełnosprawnością, która ma trudności w poruszaniu się, jest właścicielem mieszkania albo ma zgodę właściciela i stale w nim mieszka. Typowe prace: przebudowa łazienki (prysznic bez brodzika, poręcze), poszerzenie drzwi, likwidacja progów, podjazd albo platforma. Więcej pomysłów: przystosowanie mieszkania seniora.
Przykład: pani Maria (79 lat, znaczny stopień niepełnosprawności, porusza się z balkonikiem) chce zamienić wannę na prysznic bez brodzika. Kosztorys: 12 000 zł. PCPR może dofinansować do 95%, czyli do 11 400 zł – jeśli ma pieniądze w budżecie i uzna potrzebę. Remont można zacząć dopiero po podpisaniu umowy ze starostą.
Sprzęt i wyroby medyczne
- Sprzęt rehabilitacyjny – np. rower stacjonarny czy łóżko rehabilitacyjne do ćwiczeń w domu – do 80% kosztów.
- Wyroby medyczne wydawane na zlecenie lekarza z NFZ – PFRON może dopłacić Twój udział własny, a gdy wybierasz droższy wyrób – także część ponad limit. Zobacz sprzęt na NFZ i aparat słuchowy na NFZ.
Jak złożyć wniosek
- Gdzie: PCPR właściwe dla miejsca zamieszkania (w mieście na prawach powiatu – MOPS albo MOPR).
- Kiedy: w każdym momencie roku, ale pieniądze są ograniczone – część powiatów przyjmuje wnioski do wyczerpania środków. Najlepiej złożyć wniosek na początku roku.
- Dokumenty: wniosek z PCPR, kopia orzeczenia, zaświadczenie lekarskie (przy sprzęcie i turnusie), kosztorys albo oferta, dokumenty o dochodach, przy barierach – zgoda właściciela.
- Rozpatrzenie: w ciągu 30 dni od złożenia kompletnego wniosku.
- Umowa ze starostą – dopiero po jej podpisaniu kupujesz albo zaczynasz prace.
Na co uważać
- Wydatki przed umową nie są refundowane.
- Brak pieniędzy w budżecie – nawet przy spełnieniu warunków PCPR może odmówić. Zapytaj, kiedy rusza nabór.
- Programy ogólnopolskie PFRON (np. dla osób z określonymi niepełnosprawnościami) mają osobne zasady i terminy – zapytaj w PCPR, które są aktualnie realizowane.
Inne uprawnienia przy niepełnosprawności: znaczny stopień i umiarkowany stopień.
Podstawa prawna i źródła
- Rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków PFRON (tekst jednolity Dz.U. 2015 poz. 926), § 2, 5, 6, 9, 12–14
- Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 884)
Stan prawny na 31 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny – w sprawach indywidualnych rozstrzyga ośrodek pomocy społecznej, placówka albo prawnik.
Gdy opieka w domu przestaje wystarczać
Sprawdź domy opieki, DPS i ZOL w swojej okolicy – także na pobyt krótkoterminowy, gdy opiekun potrzebuje odpoczynku. Wpisz miejscowość albo województwo.
Przeczytaj też: Kiedy dom opieki – 10 sygnałów · Opiekunka czy dom opieki
