Domy opieki prowadzone przez siostry zakonne i Caritas – jak się do nich dostać

Wiele placówek opieki w Polsce prowadzą zgromadzenia zakonne, Caritas i parafie. Według nazw prowadzących w rejestrach to co najmniej 134 domy pomocy społecznej (ponad 9 tysięcy miejsc), 39 prywatnych placówek całodobowej opieki i 40 zakładów opiekuńczo-leczniczych. Liczy się forma, w jakiej dom działa: DPS prowadzony na zlecenie samorządu przyjmuje mieszkańców na skierowanie z gminy, a opłata wynosi najwyżej 70% dochodu – tak jak w DPS gminnym czy powiatowym. W prywatnej placówce zakonnej albo DPS działającym bez zlecenia samorządu cenę i zasady ustala umowa.

Placówki prowadzone przez podmioty kościelne – liczby

Rodzaj placówki	Liczba (w tym Caritas)	Jak się dostać
Domy pomocy społecznej	134 (34)	skierowanie z gminy (OPS) albo umowa – zależnie od tego, czy dom działa na zlecenie samorządu
Prywatne placówki całodobowej opieki	39 (3)	umowa z placówką
ZOL i ZPO	40 (16)	skierowanie lekarza, NFZ

Liczby pochodzą z naszego zestawienia rejestrów wojewodów i danych NFZ – to przybliżenie, bo zależy od tego, jak w rejestrze zapisano nazwę prowadzącego.

DPS prowadzony przez zakon – jak to działa

Ustawa o pomocy społecznej wprost dopuszcza, by dom pomocy społecznej – po uzyskaniu zezwolenia wojewody – prowadził Kościół katolicki, inne kościoły i związki wyznaniowe, a także fundacje i stowarzyszenia. Gmina, powiat czy województwo mogą zlecić prowadzenie DPS organizacji pozarządowej albo podmiotowi kościelnemu. Wtedy:

• do domu kieruje ośrodek pomocy społecznej, decyzją, na wniosek seniora,
• opłata wynika z ustawy: mieszkaniec płaci najwyżej 70% dochodu, resztę rodzina (przy dochodzie powyżej progu) i gmina,
• obowiązują te same standardy i ten sam nadzór wojewody co w innych DPS.

DPS prowadzony przez zakon bez zlecenia samorządu może przyjmować mieszkańców na podstawie umowy – wtedy cenę i zasady ustala umowa. Gmina może jednak skierować tam osobę na swój koszt, gdy w domach gminnych i powiatowych brakuje miejsc – płaci wówczas według umowy z prowadzącym, a mieszkaniec dalej najwyżej 70% dochodu.

Zapytaj w OPS albo bezpośrednio w domu, na jakiej podstawie przyjmuje mieszkańców. Zobacz wniosek o DPS i ile kosztuje DPS.

Szukasz DPS? Sprawdź domy pomocy społecznej w swojej okolicy – z adresem, telefonem i profilem domu.

Prywatne domy opieki prowadzone przez zakony

Prywatna placówka całodobowej opieki – także prowadzona przez zgromadzenie zakonne – musi mieć zezwolenie wojewody i spełniać te same standardy co inne placówki: pokoje, łazienki, posiłki, personel. Cena wynika z umowy. Sprawdź placówkę w rejestrze wojewody: czy dom opieki działa legalnie.

ZOL prowadzone przez Caritas i zakony

Zakłady opiekuńczo-lecznicze prowadzone przez Caritas czy zgromadzenia działają na kontrakcie z NFZ na tych samych zasadach co inne ZOL: skierowanie od lekarza, 40 punktów lub mniej w skali Barthel, opłata za pobyt i wyżywienie do 70% dochodu. Zobacz co to jest ZOL.

Czy trzeba być osobą wierzącą?

DPS prowadzony na zlecenie samorządu jest częścią publicznego systemu pomocy społecznej – kieruje do niego gmina według potrzeb, a nie wyznania. Każdy DPS ma umożliwiać mieszkańcom zaspokajanie potrzeb religijnych i szanować ich wolność. W domu prowadzonym przez zgromadzenie życie religijne jest zwykle bardziej obecne – kaplica, msze, modlitwa – ale udział w nich jest dobrowolny. Zapytaj o to podczas wizyty.

Jak wybrać

• Odwiedź dom i porozmawiaj z dyrekcją – zobacz pytania podczas wizyty.
• Sprawdź, czy dom przyjmuje osoby z potrzebami Twojego bliskiego (typ domu: dla osób w podeszłym wieku, przewlekle chorych, z niepełnosprawnością intelektualną).
• Zapytaj o kolejkę i o to, czy dom przyjmuje na skierowanie z gminy.

Przykład: Pani Krystyna szukała DPS dla mamy w okolicach Kielc. W katalogu znalazła kilka domów prowadzonych przez Caritas. W OPS dowiedziała się, że wybrany dom działa na zlecenie powiatu, więc mama może tam trafić na skierowanie i zapłaci najwyżej 70% emerytury. Złożyły wniosek, wskazując wybrany dom.

W naszym katalogu przy każdej placówce podajemy prowadzącego – wpisz miejscowość w wyszukiwarce poniżej.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o pomocy społecznej, art. 25, 54, 57, 59–61 i 65 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 639)
• Rejestry domów pomocy społecznej i placówek całodobowej opieki 16 wojewodów oraz dane NFZ o ZOL/ZPO (stan październik 2026 r.) – zestawienie NestorMedica

Stan prawny na 30 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny – w sprawach indywidualnych rozstrzyga ośrodek pomocy społecznej, placówka albo prawnik.