DPS dla osób przewlekle somatycznie chorych – dla kogo, jaka opieka i jak się dostać

Ustawa o pomocy społecznej wyróżnia kilka typów DPS – jednym z nich jest dom dla osób przewlekle somatycznie chorych, czyli z chorobami ciała (nie psychicznymi), które wymagają stałej opieki: po udarze, z niewydolnością serca albo oddechową, cukrzycą z powikłaniami, chorobą Parkinsona, po amputacji, z unieruchomieniem. W takim domu mieszkaniec ma zapewnione mieszkanie, wyżywienie, pomoc w codziennych czynnościach, pielęgnację i pomoc w korzystaniu z leczenia w NFZ – lekarza rodzinnego, specjalistów, pielęgniarki. DPS nie jest jednak szpitalem ani ZOL – leczenie zapewnia NFZ, a dom je organizuje. Mieszkaniec płaci do 70% swojego dochodu.

Typy DPS – gdzie pasuje senior

Typ DPS	Dla kogo
Dla osób w podeszłym wieku	seniorzy, którzy potrzebują opieki głównie z powodu wieku
Dla osób przewlekle somatycznie chorych	osoby z chorobami ciała wymagającymi stałej opieki
Dla osób przewlekle psychicznie chorych	osoby z chorobami psychicznymi, często także z otępieniem
Dla osób niepełnosprawnych fizycznie	osoby z niepełnosprawnością ruchową
Dla dorosłych z niepełnosprawnością intelektualną	–
Dla osób uzależnionych od alkoholu	–

Typ domu wskazuje się we wniosku i w decyzji o skierowaniu. Dom może mieć kilka typów jednocześnie. Zobacz co to jest DPS.

DPS dla przewlekle chorych czy ZOL?

	DPS dla przewlekle somatycznie chorych	ZOL
Cel	stałe miejsce zamieszkania z opieką	czasowe leczenie, pielęgnacja i rehabilitacja
Kto kieruje	ośrodek pomocy społecznej (decyzja)	lekarz (skierowanie) + ocena w skali Barthel do 40 pkt
Leczenie	z NFZ – dom pomaga w dostępie	zapewnia zakład (finansuje NFZ)
Opłata	do 70% dochodu, resztę rodzina/gmina	70% dochodu, nie więcej niż limit ustawowy
Jak długo	bezterminowo	dopóki są wskazania medyczne

Szczegóły: ZOL czy DPS.

Opieka zdrowotna w DPS

DPS umożliwia i organizuje mieszkańcom korzystanie ze świadczeń zdrowotnych z NFZ – mieszkańcy wybierają lekarza rodzinnego i pielęgniarkę POZ, a pielęgniarka POZ może przychodzić do domu. W wielu domach pracują też pielęgniarki i opiekunowie medyczni zatrudnieni przez dom. Zapytaj przy wyborze:

• czy w domu jest pielęgniarka w nocy,
• kto podaje leki i jak są przechowywane,
• jak dom organizuje wizyty u specjalistów i transport,
• czy jest rehabilitant i sprzęt (łóżka, materace przeciwodleżynowe, podnośniki).

Więcej: opieka medyczna w domu opieki i dom opieki z pielęgniarką całą dobę.

Jak się dostać

1. Wniosek w OPS w gminie zamieszkania – z zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia.
2. Wywiad środowiskowy i ustalenie dochodu.
3. Decyzja o skierowaniu do DPS danego typu i decyzja o opłacie.
4. Oczekiwanie na miejsce – listy oczekujących prowadzą domy. Zobacz kolejka do DPS i jak szybko załatwić DPS.

Przykład: pani Krystyna (82 lata) po drugim udarze porusza się na wózku, ma cukrzycę i potrzebuje pomocy przy wszystkich czynnościach. Po 3 miesiącach w ZOL lekarz uznaje, że dalsze leczenie nie jest potrzebne, ale opieka tak. Rodzina składa wniosek o DPS dla przewlekle somatycznie chorych.

Szukasz konkretnego domu? Zobacz domy pomocy społecznej w wyszukiwarce.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o pomocy społecznej, art. 54–61 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 639)
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie domów pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 51)

Stan prawny na 31 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny – w sprawach indywidualnych rozstrzyga ośrodek pomocy społecznej, placówka albo prawnik.