DPS w innym mieście niż miejsce zamieszkania – czy to możliwe

Tak, miejsce w domu pomocy społecznej (DPS) można dostać także w innym mieście albo powiecie niż miejsce zamieszkania. Ustawa każe kierować do DPS „jak najbliżej miejsca zamieszkania”, ale dodaje: „chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej”. Takim powodem bywa na przykład to, że rodzina, która odwiedza i pomaga, mieszka w innym mieście. Gdy na najbliższy dom czeka się dłużej niż 3 miesiące, można też poprosić o dom tego samego typu, w którym kolejka jest krótsza.

Co mówi ustawa

Artykuł 54 ustawy o pomocy społecznej mówi trzy rzeczy:

1. Osobę kieruje się do DPS odpowiedniego typu – na przykład dla osób w podeszłym wieku albo dla przewlekle somatycznie chorych.
2. Dom ma być jak najbliżej miejsca zamieszkania, chyba że okoliczności wskazują inaczej.
3. Potrzebna jest zgoda osoby kierowanej albo jej przedstawiciela ustawowego.

Nie ma więc sztywnej rejonizacji, w której można trafić tylko do domu w swoim powiecie. Jest zasada bliskości, od której wolno odstąpić z ważnego powodu.

Kiedy można prosić o DPS w innym mieście

Najczęstsze powody, które warto opisać we wniosku:

• dzieci albo inni bliscy mieszkają w innym mieście i to oni będą odwiedzać, załatwiać sprawy i pomagać,
• w okolicy nie ma domu odpowiedniego typu, na przykład dla osób przewlekle psychicznie chorych,
• w najbliższym domu kolejka jest bardzo długa (patrz zasada 3 miesięcy niżej),
• osoba kierowana ma silny związek z innym miejscem, na przykład tam przez lata mieszkała.

We wniosku napisz wprost, o który dom prosisz i dlaczego. Dołącz informację, gdzie mieszkają bliscy i jak często mogą odwiedzać. Decyzję podejmuje gmina, która ocenia okoliczności sprawy.

Zasada 3 miesięcy

W ustawie jest przepis wprost dla czekających (art. 54 ust. 2a). Jeśli przewidywany czas oczekiwania na miejsce w najbliższym DPS danego typu przekracza 3 miesiące, osobę kieruje się – na jej wniosek – do najbliższego domu tego samego typu, w którym czeka się krócej niż 3 miesiące.

Przykład: pani Halina mieszka w powiecie, w którym na miejsce w DPS dla osób w podeszłym wieku czeka się około roku. W sąsiednim powiecie dom tego samego typu ma wolne miejsca za miesiąc. Pani Halina może złożyć wniosek o skierowanie tam – gmina powinna go uwzględnić, jeśli to najbliższy dom z krótszą kolejką.

Osoba wpisana na listę oczekujących dostaje informację o przewidywanym terminie oczekiwania. Jeśli jej nie masz, zapytaj o nią wprost w ośrodku pomocy społecznej.

Kto wydaje decyzje, gdy dom jest w innym powiecie

Procedura jest taka sama jak przy domu w tym samym mieście:

1. Gmina zamieszkania – ośrodek pomocy społecznej – przyjmuje wniosek, przeprowadza wywiad i wydaje decyzję o skierowaniu oraz o opłacie mieszkańca.
2. Prowadzący dom – zwykle starosta powiatu, w którym jest dom – wydaje decyzję o umieszczeniu, gdy jest miejsce.
3. Jeśli miejsca brak, osoba trafia na listę oczekujących tego domu.

Wszystkie formalności załatwia się więc w swojej gminie, a nie w mieście, w którym jest dom. Krok po kroku opisujemy to w artykule jak złożyć wniosek o DPS.

Kto płaci za DPS w innym mieście

Zasady płatności się nie zmieniają. Mieszkaniec płaci najwyżej 70% swojego dochodu, rodzina dopłaca tylko przy dochodach powyżej ustawowego progu, a różnicę pokrywa gmina, z której osobę skierowano – nie gmina, w której jest dom. Ile kosztuje dany dom, zależy od jego średniego kosztu utrzymania. Zasady i przykłady są w artykule czy rodzina musi płacić za DPS. ## Prywatny dom opieki – bez skierowania

Do prywatnego domu opieki w dowolnym mieście można trafić bez decyzji gminy, na podstawie umowy z placówką. Płaci się wtedy według cennika, bez dopłaty gminy. Domy pomocy społecznej, prywatne domy opieki i ZOL w okolicy, w której mieszka rodzina, znajdziesz w wyszukiwarce placówek. Porównanie obu dróg opisujemy w artykule DPS czy prywatny dom opieki.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o pomocy społecznej, art. 54, 59 i 61 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 639)

Stan prawny na 30 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny – w sprawach indywidualnych rozstrzyga ośrodek pomocy społecznej, placówka albo prawnik.