Dodatek pielęgnacyjny z ZUS wynosi od 1 marca 2026 r. 366,68 zł miesięcznie. Dostaje go z urzędu każdy emeryt po 75. roku życia, a młodszy – gdy orzeczono u niego całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji. Pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym (ZOL) lub pielęgnacyjno-opiekuńczym (ZPO) wstrzymuje prawo do dodatku. W domu pomocy społecznej (DPS) ustawa go nie odbiera.
W skrócie
| Gdzie przebywa senior | Dodatek pielęgnacyjny z ZUS |
|---|---|
| W domu | Przysługuje |
| W DPS | Ustawa nie wyłącza – przysługuje |
| W prywatnym domu opieki | Ustawa nie wyłącza – przysługuje |
| W ZOL albo ZPO | Nie przysługuje, chyba że senior jest poza zakładem dłużej niż 2 tygodnie w miesiącu |
| W szpitalu | Ustawa nie wyłącza – przysługuje |
Dlaczego w ZOL dodatek nie przysługuje
Artykuł 75 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS mówi wprost: osobie przebywającej w ZOL albo ZPO dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje, chyba że przebywa poza placówką dłużej niż 2 tygodnie w miesiącu. Uzasadnienie jest proste – w zakładzie opiekę pielęgnacyjną finansuje NFZ, więc dodatek na pokrycie tej opieki byłby podwójnym finansowaniem.
Przykład: pani Zofia ma 82 lata i od 10 marca przebywa w ZOL. Za marzec była poza zakładem 9 dni – mniej niż 2 tygodnie – więc za ten miesiąc dodatek jej nie przysługuje. Gdy w lipcu wróci do domu, prawo do dodatku wróci.
Po przyjęciu do ZOL warto od razu powiadomić ZUS. Dodatek wypłacony za czas, w którym nie przysługiwał, trzeba zwrócić. Pamiętaj też, że opłata za ZOL wynosi najwyżej 70% dochodu – więcej o tym w artykule ile kosztuje ZOL.
Dodatek pielęgnacyjny w DPS
Przepis o ZOL i ZPO nie obejmuje domów pomocy społecznej. Mieszkaniec DPS, który ma prawo do dodatku, nadal go dostaje razem z emeryturą. Dodatek jest częścią świadczenia z ZUS, więc wlicza się do dochodu, od którego liczy się opłatę za DPS – mieszkaniec płaci najwyżej 70% tego dochodu. Jak dzieli się koszt między mieszkańca, rodzinę i gminę, wyjaśniamy w artykule czy rodzina musi płacić za DPS.
Ta sama zasada dotyczy prywatnego domu opieki – pobyt w nim nie odbiera prawa do dodatku.
Dodatek a zasiłek pielęgnacyjny – czego nie można łączyć
Te dwa świadczenia łatwo pomylić:
- dodatek pielęgnacyjny – wypłaca ZUS razem z emeryturą lub rentą, 366,68 zł miesięcznie,
- zasiłek pielęgnacyjny – wypłaca gmina (ośrodek pomocy społecznej albo urząd), 215,84 zł miesięcznie; przysługuje m.in. osobom po 75. roku życia i osobom ze znacznym stopniem niepełnosprawności.
Obu nie można pobierać jednocześnie – zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie, która ma prawo do dodatku pielęgnacyjnego. Senior po 75. roku życia z emeryturą z ZUS dostaje więc dodatek, a nie zasiłek.
Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje też osobie przebywającej w instytucji, która zapewnia nieodpłatnie pełne utrzymanie – ustawa wymienia wśród nich DPS. Mieszkaniec, który płaci za pobyt w DPS, nie spełnia tego warunku dosłownie, dlatego w takiej sytuacji najlepiej zapytać w ośrodku pomocy społecznej, jak gmina rozpatrzy wniosek.
Co zrobić przy przeprowadzce do placówki
- Przy przeprowadzce do ZOL albo ZPO powiadom ZUS o przyjęciu i potem o wypisie.
- Przy przeprowadzce do DPS nic nie zmienia się w dodatku – ZUS dalej go wypłaca.
- Jeśli opłatę za DPS ma potrącać ZUS, dom albo gmina uzgadnia to z mieszkańcem – zwykle robi się to przy przyjęciu.
Wszystkie świadczenia, które mogą pomóc w opłaceniu opieki, zebraliśmy w artykule dodatek pielęgnacyjny, zasiłek i inne wsparcie dla seniora.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, art. 75 (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1749)
- Komunikat Prezesa ZUS z 17 lutego 2026 r. (M.P. 2026 poz. 220) – kwota dodatku pielęgnacyjnego od 1 marca 2026 r.
- Ustawa o świadczeniach rodzinnych, art. 3 pkt 7 i art. 16 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1240)
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 13 sierpnia 2024 r. – wysokość zasiłku pielęgnacyjnego (Dz.U. 2024 poz. 1238)
Stan prawny na 30 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny – w sprawach indywidualnych rozstrzyga ośrodek pomocy społecznej, placówka albo prawnik.
Znajdź DPS w swojej okolicy
W katalogu są domy pomocy społecznej z rejestrów wojewodów – z adresem, telefonem i informacją, dla kogo jest dom. Wpisz miejscowość, powiat albo województwo.
Przeczytaj też: Kalkulator kosztów DPS · Wniosek o DPS krok po kroku · Ile kosztuje DPS