Hospicjum domowe – jak wygląda opieka, kto może z niej skorzystać i jak się zapisać

Hospicjum domowe to bezpłatna opieka NFZ dla osób z nieuleczalną, postępującą chorobą z wykazu – m.in. nowotworem, SLA, stwardnieniem rozsianym, niewydolnością oddechową, kardiomiopatią czy owrzodzeniem odleżynowym – które chcą zostać w domu. Zespół hospicjum zapewnia lekarza i pielęgniarkę dostępnych całą dobę przez 7 dni w tygodniu, wizyty lekarza co najmniej 2 razy w miesiącu, pielęgniarki co najmniej 2 razy w tygodniu, leczenie bólu i innych objawów, wsparcie psychologa oraz bezpłatne wypożyczenie sprzętu. Potrzebne jest skierowanie lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Rodzina może skorzystać z opieki wyręczającej – przyjęcia chorego do hospicjum stacjonarnego na do 10 dni, żeby odpocząć.

Co daje hospicjum domowe – w skrócie

Lekarz	dostępny całodobowo 7 dni w tygodniu, wizyty co najmniej 2 razy w miesiącu
Pielęgniarka	dostępna całodobowo, wizyty co najmniej 2 razy w tygodniu
Inni specjaliści	psycholog, fizjoterapeuta – według potrzeb
Sprzęt (wypożyczenie)	m.in. koncentrator tlenu, ssak, pompy infuzyjne, inhalatory, kule, balkoniki, chodziki, wózki
Opieka wyręczająca	do 10 dni w hospicjum stacjonarnym – odpoczynek dla rodziny
Koszt	bezpłatnie (NFZ)

Kto może korzystać

Hospicjum przyjmuje dorosłych z chorobami z wykazu – m.in. nowotworami, HIV, następstwami zapalnych chorób ośrodkowego układu nerwowego, układowymi zanikami OUN (np. SLA), stwardnieniem rozsianym, kardiomiopatią, niewydolnością oddechową i owrzodzeniem odleżynowym – gdy choroba nie rokuje wyleczenia, a celem jest łagodzenie objawów i jakość życia. Nie każda ciężka choroba w starszym wieku kwalifikuje się do hospicjum – o tym decyduje lekarz. Szczegóły: skierowanie do hospicjum.

Jak się zapisać krok po kroku

1. Skierowanie – od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego (np. rodzinnego, ze szpitala, onkologa), z rozpoznaniem choroby z wykazu.
2. Wybór hospicjum – działającego w okolicy, z umową z NFZ. Listę znajdziesz w informatorze NFZ.
3. Dokumentacja – karta informacyjna ze szpitala, wyniki badań.
4. Pierwsza wizyta – lekarz i pielęgniarka oceniają potrzeby i ustalają plan opieki.

Hospicja mogą mieć listę oczekujących. Gdy stan chorego się pogarsza, zapytaj o pilne przyjęcie.

Hospicjum domowe a inne formy opieki

• Pacjent hospicjum domowego nie korzysta jednocześnie z opieki długoterminowej – pielęgniarki długoterminowej czy ZOL.
• Gdy objawów nie da się opanować w domu – możliwe jest przyjęcie do hospicjum stacjonarnego. Zobacz hospicjum stacjonarne.
• Dla pacjentów w stabilnym stanie – poradnia medycyny paliatywnej (porady także w domu).

Zobacz też opieka paliatywna i opieka u kresu życia w domu opieki.

Przykład: pani Celina (84 lata, nowotwór z przerzutami) chce zostać w domu. Lekarz rodzinny wystawia skierowanie do hospicjum domowego. Pielęgniarka przychodzi dwa razy w tygodniu, lekarz co dwa tygodnie, a w nocy rodzina dzwoni na dyżurny numer, gdy pojawia się ból. Hospicjum wypożycza łóżko i koncentrator tlenu. Gdy córka jest wyczerpana, mama na tydzień trafia do hospicjum stacjonarnego w ramach opieki wyręczającej.

Wsparcie dla rodziny

• Psycholog hospicjum – dla chorego i bliskich.
• Dodatek na prąd do koncentratora tlenu albo respiratora – 100 zł miesięcznie z PFRON dla osób z orzeczeniem o niepełnosprawności, także pacjentów hospicjum. Zobacz koncentrator tlenu na NFZ.
• Po śmierci – wsparcie w żałobie. Zobacz żałoba po śmierci rodzica.

Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej (tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 262), § 3–9, załączniki 1–2

Stan prawny na 31 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny – w sprawach indywidualnych rozstrzyga ośrodek pomocy społecznej, placówka albo prawnik.