Pielęgniarka długoterminowa na NFZ – opieka w domu zamiast placówki

Pielęgniarska opieka długoterminowa domowa to bezpłatne wizyty pielęgniarki z kontraktem NFZ w domu chorego – co najmniej 4 razy w tygodniu. Przysługuje osobie, która w skali Barthel (ocenie samodzielności) ma 40 punktów lub mniej, czyli potrzebuje dużej pomocy przy jedzeniu, myciu, ubieraniu czy przemieszczaniu się. Potrzebne jest skierowanie od lekarza z NFZ (np. lekarza rodzinnego) z kartą oceny. Taka opieka często pozwala odłożyć przeprowadzkę do placówki albo jej uniknąć.

W skrócie

Pytanie	Odpowiedź
Dla kogo	osoba przewlekle chora, niesamodzielna, z wynikiem 40 pkt lub mniej w skali Barthel
Ile kosztuje	nic – finansuje NFZ
Jak często	co najmniej 4 wizyty w tygodniu
Kiedy pielęgniarka jest dostępna	pon.–pt. 8.00–20.00; w soboty i święta – gdy jest to medycznie uzasadnione
Skierowanie	od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, z kartą oceny w skali Barthel
Czy w DPS	tak – także mieszkańcom domu pomocy społecznej
Z czym się nie łączy	z hospicjum domowym, pobytem w ZOL/ZPO, opieką dla wentylowanych mechanicznie

Kto może dostać pielęgniarkę długoterminową

Warunkiem jest wynik 40 punktów lub mniej w skali Barthel. To skala od 0 do 100 punktów, w której ocenia się m.in. jedzenie, mycie, ubieranie, korzystanie z toalety, kontrolę zwieracza, przemieszczanie się i chodzenie po schodach. 40 punktów i mniej oznacza osobę w dużym stopniu zależną od innych – często leżącą. Zobacz skala Barthel.

Opieki nie można dostać, gdy chory:

• jest pod opieką hospicjum domowego,
• przebywa w zakładzie opiekuńczym (ZOL, ZPO),
• jest pod opieką zespołu dla wentylowanych mechanicznie,
• jest w ostrej fazie choroby psychicznej.

Jak dostać skierowanie – krok po kroku

1. Umów wizytę u lekarza z NFZ – najczęściej lekarza rodzinnego. Przy osobie leżącej poproś o wizytę domową.
2. Ocena w skali Barthel. Lekarz i pielęgniarka z NFZ wypełniają kartę oceny do objęcia pielęgniarską opieką długoterminową domową.
3. Skierowanie. Lekarz wystawia skierowanie, do którego dołącza się kartę oceny.
4. Wybór świadczeniodawcy. Skierowanie zanosisz do podmiotu, który ma kontrakt z NFZ na pielęgniarską opiekę długoterminową domową. Listę znajdziesz w oddziale wojewódzkim NFZ i na stronie NFZ z informacją o placówkach. Może obowiązywać kolejka.
5. Comiesięczna ocena. Pielęgniarka na koniec każdego miesiąca ponownie ocenia chorego w skali Barthel.

Opieka w domu przestaje wystarczać? Sprawdź placówki w swojej okolicy – także na krótki pobyt.

Co robi pielęgniarka długoterminowa

Zakres opieki obejmuje:

• świadczenia pielęgniarskie – np. zmiany opatrunków, pielęgnację odleżyn, cewnika, stomii, karmienie przez zgłębnik, iniekcje, pomiary,
• pielęgnację zgodnie z planem ustalonym dla chorego,
• przygotowanie rodziny do opieki – nauka zmiany pozycji, karmienia, higieny, radzenia sobie z niesprawnością,
• edukację zdrowotną chorego i bliskich,
• pomoc w zdobyciu sprzętu medycznego i rehabilitacyjnego (np. łóżka, materaca przeciwodleżynowego).

Pielęgniarka nie zastępuje opiekunki ani rodziny – nie zostaje z chorym na cały dzień. Przychodzi na wizyty, wykonuje zabiegi i uczy opiekunów. Codzienną opiekę mogą uzupełnić usługi opiekuńcze z gminy.

Ilu chorymi opiekuje się jedna pielęgniarka

Rozporządzenie ogranicza liczbę pacjentów: jedna pielęgniarka (na pełny etat) może jednocześnie opiekować się najwyżej 6 chorymi pod różnymi adresami albo 12 chorymi pod jednym adresem, np. w domu pomocy społecznej. Część wizyt może się odbywać zdalnie, jeśli nie zagraża to zdrowiu chorego.

Pielęgniarka długoterminowa w DPS

Mieszkaniec domu pomocy społecznej może korzystać z pielęgniarskiej opieki długoterminowej na tych samych zasadach – rozporządzenie przewiduje wprost opiekę nad kilkoma chorymi pod jednym adresem, np. w DPS. Zapytaj dyrekcję domu, z jakim świadczeniodawcą współpracuje.

Kiedy domowa opieka przestaje wystarczać

Pielęgniarka długoterminowa pomaga, ale nie zapewnia opieki całodobowej. Jeśli chory potrzebuje stałego nadzoru medycznego przez całą dobę, rozważ zakład opiekuńczo-leczniczy – kryterium Barthel jest tam takie samo. Gdy choroba jest nieuleczalna i postępująca, zapytaj lekarza o opiekę hospicyjną.

Przykład: Pan Edward po drugim udarze leży i potrzebuje pomocy we wszystkich czynnościach. Lekarz rodzinny podczas wizyty domowej z pielęgniarką ocenia go na 20 punktów w skali Barthel i wystawia skierowanie. Córka zanosi je do najbliższej placówki z kontraktem NFZ. Pielęgniarka przychodzi 4 razy w tygodniu: zmienia opatrunek na odleżynie, uczy córkę zmiany pozycji i pomaga załatwić materac przeciwodleżynowy. Między wizytami córce pomaga opiekunka z OPS.

Najczęstsze pytania

Czy trzeba płacić? Nie. Opiekę finansuje NFZ.

Czy rodzina może wybrać placówkę? Tak – skierowanie składasz u wybranego świadczeniodawcy z kontraktem NFZ na ten rodzaj opieki.

Czym różni się od pielęgniarki POZ? Pielęgniarka podstawowej opieki zdrowotnej przychodzi na zlecone zabiegi. Pielęgniarka długoterminowa prowadzi stałą, intensywną opiekę nad osobą niesamodzielną – co najmniej 4 wizyty w tygodniu.

Decyzje medyczne podejmuje lekarz. Więcej o opiece nad chorym w domu przeczytasz w artykule opieka nad osobą leżącą.

Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej, § 6, 9, 10 i zał. 3–4 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 250)

Stan prawny na 30 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny – w sprawach indywidualnych rozstrzyga ośrodek pomocy społecznej, placówka albo prawnik.