Transport medyczny dla seniora – kiedy przewóz sanitarny jest bezpłatny na NFZ

Przewóz sanitarny na NFZ przysługuje na zlecenie lekarza ubezpieczenia zdrowotnego (np. lekarza rodzinnego). Jest bezpłatny, gdy senior ma dysfunkcję narządu ruchu, która uniemożliwia korzystanie z transportu publicznego, a jedzie na leczenie – do najbliższej placówki, która udziela danego świadczenia, i z powrotem. Bezpłatny jest też, gdy konieczne jest natychmiastowe leczenie albo zachowanie ciągłości leczenia. W pozostałych sytuacjach transport może być odpłatny albo częściowo odpłatny (np. 40% finansuje NFZ). Na wizyty i badania poza tymi zasadami trzeba szukać innych rozwiązań – np. transportu z gminy albo prywatnego.

Kiedy transport sanitarny jest bezpłatny

Sytuacja	Bezpłatnie?
Konieczne natychmiastowe leczenie w placówce	tak
Potrzeba zachowania ciągłości leczenia	tak
Dysfunkcja narządu ruchu uniemożliwiająca jazdę autobusem czy tramwajem – dojazd na leczenie i z powrotem	tak
Pacjent chodzi sam, ale w transporcie publicznym potrzebuje pomocy innej osoby lub pojazdu dostosowanego – przy określonych chorobach	częściowo (NFZ finansuje 40%)
Inne sytuacje	odpłatnie

Zawsze chodzi o przejazd do najbliższej placówki, która udziela potrzebnego świadczenia. Jeśli senior chce leczyć się dalej, różnicę może trzeba będzie pokryć samemu.

Kto wystawia zlecenie

Lekarz ubezpieczenia zdrowotnego (albo felczer) – np. lekarz rodzinny, specjalista, lekarz w szpitalu. Zlecenie opisuje, że stan zdrowia wymaga przewozu sanitarnego. Poproś o nie z wyprzedzeniem, razem ze skierowaniem na wizytę czy zabieg.

Przy umawianiu terminu zapytaj, kto zamawia przewóz – przychodnia, placówka, do której senior jedzie, czy rodzina.

Opieka w domu przestaje wystarczać? Sprawdź placówki w swojej okolicy – także na krótki pobyt.

Transport do ZOL, na rehabilitację i w opiece paliatywnej

Rozporządzenia NFZ dla zakładów opiekuńczych, rehabilitacji i opieki paliatywnej przewidują dodatkowo, że w przypadkach nieobjętych bezpłatnym przewozem NFZ finansuje 40% kosztów transportu sanitarnego przy określonych grupach chorób (m.in. układu krążenia, nerwowego, ruchu, nowotworowych) – gdy pacjent porusza się samodzielnie, ale w transporcie publicznym potrzebuje pomocy innej osoby albo pojazdu dostosowanego.

Gdy NFZ nie pokrywa przewozu

• Transport z gminy – niektóre gminy i powiaty prowadzą przewozy dla seniorów i osób z niepełnosprawnościami. Zapytaj w ośrodku pomocy społecznej albo urzędzie gminy.
• Asystent osobisty – może towarzyszyć w wyjściu do lekarza: asystencja osobista.
• Wizyta domowa – zamiast przewozu poproś lekarza rodzinnego o wizytę w domu, jeśli stan zdrowia na to wskazuje.
• Rehabilitacja w domu – gdy senior nie może sam dojechać do poradni: rehabilitacja seniora w domu.
• Karta parkingowa – dla osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniem: orzeczenie o niepełnosprawności.
• Ulga rehabilitacyjna – koszt przejazdu karetką transportu sanitarnego i używania własnego samochodu na potrzeby osoby z niepełnosprawnością (do limitu) można odliczyć w PIT: ulga rehabilitacyjna.

W nagłym przypadku

Transport sanitarny na zlecenie to nie pogotowie. Gdy stan seniora nagle się pogarsza (duszność, ból w klatce piersiowej, objawy udaru, utrata przytomności) – dzwoń pod 112 albo 999.

Przykład: Pan Edmund po amputacji nogi porusza się na wózku i nie da rady wsiąść do autobusu. Na wizyty kontrolne w poradni chirurgicznej lekarz rodzinny wystawia mu zlecenie na transport sanitarny – przewóz w obie strony jest bezpłatny, bo dysfunkcja narządu ruchu uniemożliwia korzystanie z komunikacji publicznej.

Decyzję o potrzebie transportu sanitarnego podejmuje lekarz.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 41 (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1461)
• Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych – opieka długoterminowa (Dz.U. 2026 poz. 250, § 4 ust. 4), rehabilitacja lecznicza (Dz.U. 2021 poz. 265, § 10 ust. 2)

Stan prawny na 30 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny – w sprawach indywidualnych rozstrzyga ośrodek pomocy społecznej, placówka albo prawnik.