Dodatek pielęgnacyjny to dopłata, którą ZUS wypłaca razem z emeryturą albo rentą. Od 1 marca 2026 r. wynosi 366,68 zł miesięcznie. Dostaje go każdy emeryt i rencista po 75. urodzinach – ZUS przyznaje go wtedy sam, bez wniosku. Młodsza osoba może go otrzymać, jeśli lekarz orzecznik ZUS uzna ją za całkowicie niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji. Dodatek nie przysługuje w czasie pobytu w zakładzie opiekuńczo-leczniczym (ZOL) ani pielęgnacyjno-opiekuńczym (ZPO).
W skrócie
| Pytanie | Odpowiedź |
|---|---|
| Ile wynosi | 366,68 zł miesięcznie (od 1 marca 2026 r. do 28 lutego 2027 r.) |
| Kto wypłaca | ZUS, razem z emeryturą lub rentą |
| Kto dostaje | emeryt lub rencista po 75. roku życia albo osoba całkowicie niezdolna do pracy i do samodzielnej egzystencji |
| Czy trzeba składać wniosek | po 75. urodzinach – nie; w innych przypadkach – wniosek EDP i zaświadczenie lekarskie OL-9 |
| Czy zależy od dochodu | nie |
| Kiedy nie przysługuje | w czasie pobytu w ZOL lub ZPO, chyba że w danym miesiącu osoba jest poza placówką dłużej niż 2 tygodnie |
| Czy łączy się z zasiłkiem pielęgnacyjnym | nie – przysługuje albo dodatek, albo zasiłek |
Komu przysługuje dodatek pielęgnacyjny
Dodatek przysługuje tylko osobie, która ma prawo do emerytury lub renty. Do tego musi spełnić jeden z dwóch warunków:
- ukończyła 75 lat, albo
- lekarz orzecznik ZUS uznał ją za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
Niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeka się, gdy stan zdrowia wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych – na przykład przy jedzeniu, myciu czy poruszaniu się.
Dochód nie ma znaczenia. Dodatek dostaje zarówno osoba z najniższą emeryturą, jak i z wysoką.
Senior, który nie ma emerytury ani renty, nie dostanie dodatku. Po 75. urodzinach może jednak wystąpić do gminy o zasiłek pielęgnacyjny (215,84 zł miesięcznie).
Po 75. urodzinach – bez wniosku
Gdy emeryt lub rencista kończy 75 lat, ZUS przyznaje dodatek z urzędu. Nie trzeba składać wniosku ani zaświadczenia o stanie zdrowia. Dodatek jest wypłacany razem z emeryturą.
Jeśli po urodzinach dodatek się nie pojawił, zadzwoń do Centrum Obsługi Telefonicznej ZUS albo zapytaj w najbliższej placówce. Sprawdzisz to też w decyzjach na Platformie Usług Elektronicznych ZUS (PUE/eZUS).
Przed 75. rokiem życia – wniosek i orzeczenie
Młodsza osoba musi o dodatek wystąpić. Wygląda to tak:
- Zaświadczenie lekarskie OL-9 – wystawia je lekarz, który leczy seniora. Nie może być starsze niż miesiąc w dniu złożenia wniosku. Lekarz może przesłać je do ZUS przez PUE.
- Wniosek EDP („Wniosek o dodatek pielęgnacyjny”) – do pobrania na zus.pl albo w placówce ZUS.
- Dokumentacja medyczna – wypisy ze szpitala, wyniki badań, opinie specjalistów. Jeśli jej nie masz, dołącz informację o miejscach leczenia (formularz OL-9A).
- Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS – ocenia, czy osoba jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Może wezwać na badanie.
- Decyzja ZUS – dodatek jest doliczany do emerytury albo renty.
Wniosek można złożyć w dowolnym czasie: w każdej placówce ZUS (także przez pełnomocnika), pocztą albo przez PUE/eZUS.
Od decyzji odmownej przysługuje odwołanie do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Składa się je w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji, za pośrednictwem ZUS. Postępowanie jest wolne od opłat.
Opieka w domu przestaje wystarczać? Sprawdź placówki w swojej okolicy – także na krótki pobyt.
Dodatek w ZOL, DPS i prywatnym domu opieki
| Miejsce pobytu | Czy dodatek przysługuje |
|---|---|
| Zakład opiekuńczo-leczniczy (ZOL) | Nie – chyba że w danym miesiącu senior jest poza zakładem dłużej niż 2 tygodnie |
| Zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy (ZPO) | Nie – na tej samej zasadzie co w ZOL |
| Dom pomocy społecznej (DPS) | Tak – ustawa go tu nie wyłącza |
| Prywatny dom opieki | Tak – ustawa go tu nie wyłącza |
Przy przyjęciu do ZOL albo ZPO zgłoś to w ZUS. Dodatek wypłacony za okres, w którym nie przysługiwał, ZUS może potem odebrać.
W DPS dodatek jest częścią dochodu mieszkańca, od którego liczy się opłatę za pobyt. Szczegóły w artykule dodatek pielęgnacyjny w DPS i ZOL.
Dodatek a zasiłek pielęgnacyjny
To dwa różne świadczenia, których nie można pobierać jednocześnie:
- dodatek pielęgnacyjny – z ZUS, do emerytury lub renty, 366,68 zł,
- zasiłek pielęgnacyjny – z gminy, na wniosek, 215,84 zł.
Kto ma prawo do dodatku, nie dostanie zasiłku. Gdy ZUS przyzna dodatek za miesiące, w których gmina wypłacała już zasiłek, potrąci tę kwotę z emerytury i odda gminie. Porównanie obu świadczeń znajdziesz w artykule dodatek a zasiłek pielęgnacyjny.
Przykład: Pan Józef ma 70 lat i emeryturę. Po udarze potrzebuje pomocy przy myciu, ubieraniu i jedzeniu. Jego lekarz wystawia zaświadczenie OL-9, a córka składa w ZUS wniosek EDP z kopią wypisu ze szpitala. Lekarz orzecznik ZUS stwierdza całkowitą niezdolność do pracy i do samodzielnej egzystencji, więc ZUS dolicza do emerytury 366,68 zł miesięcznie. Gdy pan Józef trafi na dłużej do ZOL, dodatek za ten czas nie będzie mu przysługiwał.
Ile wynosi dodatek i kiedy rośnie
Kwota dodatku rośnie co roku razem z emeryturami – przy waloryzacji od 1 marca. Aktualną kwotę ogłasza Prezes ZUS w Monitorze Polskim. Od 1 marca 2026 r. do 28 lutego 2027 r. dodatek wynosi 366,68 zł.
Najczęstsze pytania
Czy dodatek trzeba odbierać osobno? Nie. ZUS wypłaca go razem z emeryturą albo rentą, w tym samym terminie.
Czy rodzina może załatwić dodatek za seniora? Tak. Wniosek może złożyć pełnomocnik. Jak przygotować upoważnienie, wyjaśniamy w artykule pełnomocnictwo od rodzica.
Czy dodatek wystarczy na opiekę? To niewielka kwota – częściowo pokrywa wydatki na opiekę. Inne formy wsparcia opisujemy w artykułach świadczenia dla seniora, świadczenie wspierające i bon senioralny.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, art. 13 ust. 5 i art. 75 (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1749)
- Komunikat Prezesa ZUS z 17 lutego 2026 r. – kwoty od 1 marca 2026 r. (M.P. 2026 poz. 220)
- Ustawa o świadczeniach rodzinnych, art. 16 ust. 6–8 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1240)
- ZUS – wniosek o dodatek pielęgnacyjny (EDP)
Stan prawny na 30 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny – w sprawach indywidualnych rozstrzyga ośrodek pomocy społecznej, placówka albo prawnik.
Gdy opieka w domu przestaje wystarczać
Sprawdź domy opieki, DPS i ZOL w swojej okolicy – także na pobyt krótkoterminowy, gdy opiekun potrzebuje odpoczynku. Wpisz miejscowość albo województwo.
Przeczytaj też: Kiedy dom opieki – 10 sygnałów · Opiekunka czy dom opieki
