Śmierć bliskiej osoby w domu opieki – formalności krok po kroku

Gdy bliska osoba umiera w domu opieki, lekarz wystawia kartę zgonu. Rodzina (osoba uprawniona do pochówku) zgłasza zgon w urzędzie stanu cywilnego w ciągu 3 dni od sporządzenia karty – często pomaga w tym zakład pogrzebowy. Osoba, która pokryła koszty pogrzebu, może dostać z ZUS zasiłek pogrzebowy – 7 000 zł (wniosek w ciągu 12 miesięcy). Potem trzeba rozliczyć się z placówką, odebrać rzeczy, zawiadomić instytucje i zająć się sprawami spadkowymi.

Krok po kroku

Kiedy	Co zrobić
Od razu	placówka wzywa lekarza, który stwierdza zgon i wystawia kartę zgonu; placówka zawiadamia rodzinę
W ciągu 1–2 dni	wybór zakładu pogrzebowego, ustalenia dotyczące pogrzebu
W ciągu 3 dni od karty zgonu	zgłoszenie zgonu w USC – urząd sporządza akt zgonu
Po pogrzebie	wniosek o zasiłek pogrzebowy (do 12 miesięcy)
W kolejnych tygodniach	rozliczenie z placówką, odebranie rzeczy, zawiadomienie instytucji
Do 6 miesięcy	decyzja o przyjęciu lub odrzuceniu spadku

Karta zgonu i akt zgonu

Kartę zgonu wystawia lekarz. W domu opieki wezwanie lekarza organizuje placówka; w ZOL i hospicjum kartę wystawia lekarz zakładu.

Zgłoszenie zgonu – kartę zgonu składa się kierownikowi USC w ciągu 3 dni od jej sporządzenia (przy chorobie zakaźnej – w ciągu 24 godzin). Zgłasza osoba uprawniona do pochówku. Akt zgonu urząd sporządza w dniu zgłoszenia. Odpisy aktu zgonu przydadzą się m.in. w banku, ZUS i sądzie.

Kto organizuje pogrzeb

Prawo pochowania zmarłego ma najbliższa rodzina – kolejno: małżonek, dzieci i wnuki, rodzice, rodzeństwo i dalsi krewni boczni do 4. stopnia, powinowaci do 1. stopnia (np. zięć, synowa). Pogrzeb może zorganizować też osoba, która dobrowolnie się do tego zobowiąże. Gdy nikt nie pochowa zmarłego, robi to gmina właściwa dla miejsca zgonu.

Szukasz placówki w swojej okolicy? Sprawdź domy opieki, DPS i ZOL – z adresem i telefonem.

Zasiłek pogrzebowy 7 000 zł

• Przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu – a także domowi pomocy społecznej, gminie czy parafii, jeśli to one zapłaciły.
• Członek rodziny zmarłego dostaje pełną kwotę 7 000 zł. Inna osoba – zwrot udokumentowanych kosztów, ale nie więcej niż 7 000 zł.
• Gdy koszty poniosło kilka osób – zasiłek dzieli się proporcjonalnie.
• Wniosek trzeba złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci – w ZUS (albo KRUS, gdy zmarły był tam ubezpieczony).
• Zakład pogrzebowy może rozliczyć zasiłek za Ciebie – zapytaj o to i o potrzebne upoważnienie.

Rozliczenie z placówką

• DPS – opłata za miesiąc, w którym mieszkaniec zmarł, i ewentualna nadpłata podlegają rozliczeniu; pieniądze należne zmarłemu wchodzą do spadku. Zaległości również. Zobacz opłata za DPS przy nieobecności i po śmierci.
• Prywatny dom opieki – rozliczenie według umowy: zwrot kaucji i nadpłaty, termin odbioru rzeczy.
• Rzeczy osobiste i depozyt – poproś o spis i potwierdzenie odbioru.

Kogo zawiadomić

• ZUS/KRUS – wypłata emerytury ustaje; świadczenie wypłacone za okres po śmierci podlega zwrotowi.
• Gminę – jeśli zmarły pobierał zasiłek pielęgnacyjny albo opiekun pobierał świadczenie pielęgnacyjne (to świadczenie przysługuje jeszcze do końca następnego miesiąca).
• Bank, zarządcę mieszkania, dostawców mediów, ubezpieczyciela.

Spadek

Spadkobierca ma 6 miesięcy od dowiedzenia się o tytule do spadku na jego przyjęcie albo odrzucenie. Brak oświadczenia oznacza przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza – za długi odpowiadasz tylko do wartości spadku. Zobacz zaległe opłaty za DPS i testament w domu opieki.

Przykład: Pan Jan zmarł w nocy w domu opieki. Lekarz wystawił kartę zgonu, a dyrektorka zadzwoniła do córki rano. Córka wybrała zakład pogrzebowy, który następnego dnia pomógł zgłosić zgon w USC i przygotować wniosek o zasiłek pogrzebowy. Po pogrzebie córka odebrała rzeczy taty, dostała zwrot kaucji według umowy i zawiadomiła bank.

To trudny czas – nie musisz wszystkiego załatwić w jeden dzień. Najpilniejsze są karta zgonu, zgłoszenie w USC i pogrzeb.

Podstawa prawna i źródła

• Prawo o aktach stanu cywilnego, art. 92–93 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 393)
• Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych, art. 10 (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1590)
• Ustawa o emeryturach i rentach z FUS, art. 77–81 (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1749)
• Komunikat Prezesa ZUS z 27 stycznia 2026 r. w sprawie kwoty zasiłku pogrzebowego (M.P. 2026 poz. 150)

Stan prawny na 30 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny – w sprawach indywidualnych rozstrzyga ośrodek pomocy społecznej, placówka albo prawnik.