Skarga do Rzecznika Praw Pacjenta – jak złożyć w sprawie szpitala, ZOL albo przychodni

Rzecznik Praw Pacjenta (RPP) to urząd, który bezpłatnie zajmuje się naruszeniami praw pacjenta – w szpitalu, zakładzie opiekuńczo-leczniczym (ZOL), hospicjum, przychodni czy u lekarza rodzinnego. Wystarczy wniosek z opisem sytuacji – nie trzeba płacić ani mieć prawnika. Rzecznik może wszcząć postępowanie wyjaśniające, wejść do placówki bez uprzedzenia, zażądać dokumentów i wyjaśnień. Przed złożeniem wniosku możesz zadzwonić na bezpłatną infolinię 800 190 590.

W skrócie

Kto może złożyć wniosek	pacjent, rodzina, każda osoba, która wie o naruszeniu
Koszt	bezpłatnie
Co musi zawierać wniosek	kto pisze, kogo dotyczy sprawa, krótki opis sytuacji
Infolinia	800 190 590 (bezpłatna)
Czego RPP nie zrobi	nie przyzna odszkodowania i nie oceni błędu medycznego jak sąd

Z czym zgłosić się do Rzecznika

Typowe sprawy rodzin seniorów:

• odmowa informacji o stanie zdrowia osobie upoważnionej albo odmowa wydania dokumentacji medycznej – zobacz dokumentacja medyczna rodzica,
• ograniczanie odwiedzin i kontaktu z pacjentem w szpitalu, ZOL albo hospicjum,
• brak zgody na dodatkową opiekę – pacjent w szpitalu czy ZOL ma prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej sprawowanej np. przez bliskich,
• niewłaściwe traktowanie, naruszanie intymności i godności,
• brak leczenia bólu albo zaniedbania w pielęgnacji, np. odleżyny,
• odmowa przyjęcia do szpitala w nagłym przypadku,
• naruszenie tajemnicy albo zgoda na zabieg wydana bez właściwej osoby – zobacz zgoda na leczenie osoby z demencją.

Jak napisać wniosek

1. Twoje dane – imię, nazwisko, adres, telefon.
2. Dane pacjenta, którego dotyczy sprawa (jeśli to nie Ty) – i informacja, czy działasz za jego zgodą.
3. Krótki opis – gdzie, kiedy, co się stało, kto brał udział, jakie prawo zostało naruszone (nie musisz znać przepisów).
4. Dokumenty – kopie wypisów, pism, zdjęcia (np. odleżyn), notatki z rozmów.
5. Czego oczekujesz – np. wyjaśnienia, zmiany praktyki, dostępu do dokumentacji.

Wniosek wyślij pocztą, e-mailem, przez ePUAP albo złóż osobiście. Adres i formularz znajdziesz na stronie Rzecznika.

Co może zrobić Rzecznik

Po zapoznaniu się z wnioskiem Rzecznik:

• podejmuje sprawę – sam prowadzi postępowanie albo prosi o zbadanie sprawy inny organ (np. NFZ, wojewodę, prokuraturę, samorząd lekarski),
• wskazuje środki prawne, z których możesz skorzystać,
• przekazuje sprawę właściwej instytucji,
• albo nie podejmuje sprawy – i informuje o tym.

W toku postępowania Rzecznik może zbadać sprawę na miejscu, nawet bez uprzedzenia, i żądać wyjaśnień oraz dokumentów od placówki. O wyniku postępowania Rzecznik informuje wnioskodawcę.

Gdzie indziej szukać pomocy

• Odszkodowanie za błąd medyczny – sprawa w sądzie cywilnym; pomoc w przygotowaniu wniosku: nieodpłatna pomoc prawna.
• Prywatny dom opieki albo DPS – to nie są podmioty lecznicze; skargę kierujesz do wojewody albo starosty. Zobacz skarga na dom opieki.
• Organizacja pracy przychodni, kolejki, umowa z NFZ – skarga do oddziału wojewódzkiego NFZ.
• Lekarz, pielęgniarka – zasady etyki – rzecznik odpowiedzialności zawodowej izby lekarskiej albo pielęgniarskiej.

Zanim napiszesz do Rzecznika, warto złożyć skargę u kierownika placówki – często sprawę da się wyjaśnić na miejscu, a pismo i odpowiedź przydadzą się potem jako dowód.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, art. 33–35, 50–52 (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 581)
• Rzecznik Praw Pacjenta – strona urzędu

Stan prawny na 31 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny – w sprawach indywidualnych rozstrzyga ośrodek pomocy społecznej, placówka albo prawnik.